REKLAMA
REKLAMA

Leczenie żywieniowe w procesie leczenia ran cz.2

Wzbogacanie diety chorego z ranami w specjalne substancje może znacznie przyspieszyć proces gojenia rany.
Leczenie ran wspomagane odpowiednim żywieniem

Korzystny wpływ aminokwasów w tym argininy na proces gojenia udowodniono m.in. w badaniu Cereda i wsp..W tym badaniu pacjenci z odleżynami II, III i IV stopnia ze współistniejącym niedożywieniem suplementowani byli doustnymi suplementami pokarmowymi. Były to suplementy o zwiększonej zawartości argininy, cynku i antyoksydantów. Efektem było mniejsze ryzyko zakażenia rany u tych pacjentów, a także szybsze gojenie ran.

Preparaty z argininą oraz z glutaminą

Na rynku dostępne są doustne suplementy pokarmowe, także diety do żywienia drogą przewodu pokarmowego wzbogacone o argininę:
•Cubitan – jest to wysokobiałkowa, doustna dieta będąca źródłem argininy, witamin A, C, E, cynku i selenu.
•Arginilan – doustny produkt zawierający dużą dawkę argininy i hydrolizat kolagenu wzbogacony o witaminy i cynk.
•Reconvan – to kompletna dieta do żywienia drogą przewodu pokarmowego będąca źródłem dodatkowej argininy i glutaminy.
•Impact Oral – kompletna, doustna, wysokobiałkowa dieta, zawiera w swoim składzie argininę, nukleotydy oraz kwasy omega-3.
•Nutrison Advanced Cubison – będący wysokobiałkową, kompletną dietą do żywienia drogą przewodu pokarmowego, zawiera w swoim składzie argininę, witaminę C, E i cynk.
•Impact Enteral – kompletna dieta do żywienia drogą przewodu pokarmowego wzbogacona o argininę, nukleotydy i kwasy omega-3.

Pacjenci z gojącymi się ranami mogą również odnieść korzyści z suplementacji kolejnego aminokwasu – glutaminy. W warunkach stresu metabolicznego glutamina staje się aminokwasem warunkowo niezbędnym. Wiele opublikowanych wyników badań potwierdza jej pozytywny wpływ na rokowanie chorych będących w okresie pooperacyjnym, z ciężkimi urazami oraz chorych z chorobą oparzeniową. Zaobserwowano, że podaż diety dojelitowej wzbogaconej o glutaminę w porównaniu z dietą standardową  zmniejsza liczbę powikłań infekcyjnych. Ponadto poprawia gojenie ran oraz skraca czas pobytu w szpitalu.

REKLAMA
REKLAMA

Preparaty, które zawierają w swoim składzie glutaminę:

•Intestamin –jest to dieta niekompletna do żywienia drogą przewodu pokarmowego, która jest źródłem dużej dawki glutaminy.
•Reconvan – wspomniana wcześniej dieta kompletna do żywienia dojelitowego. Stanowi źródło glutaminy. Możliwe jest także wzbogacenie glutaminą diety podawanej pozajelitowo.
•Dipeptiven – stanowi źródło glutaminy w postaci dipeptydu. Występuje jako dodatek do roztworu aminokwasów w trakcie żywienia pozajelitowego. Lekarze zalecają preparat pacjentom w okresie okołooperacyjnym.

Wpływ witamin i pierwiastków na gojenie ran

W trakcie gojenia rany korzyści przynosi także suplementowanie pacjentom witamin C i E. Niedobory witaminy C od dawna łączono z pojawieniem się objawów szkorbutu. Kwas askorbinowy bierze bowiem udział w syntezie kolagenu jako koenzym hydroksylazy prolinowej i hydroksylazy lizynowej w trakcie przemian prokolagenu w kolagen. Ponadto witamina C działa jako antyoksydant. Stanowi prekursor dla tworzących się rodników askorbylowych neutralizujących reaktywne formy tlenu w komórce, znane z uszkadzającego wpływu na tkanki. Również witamina E działa jako antyoksydant, przyczyniając się do zachowania równowagi redox w tkankach. Ponadto, w trakcie fazy proliferacyjnej i przebudowy gojenia rany stymuluje angiogenezę i produkcję kolagenu.

Pacjenci z trudno gojącymi się ranami mogą odnieść również korzyści z suplementacji pierwiastków śladowych, takich jak cynk czy selen. Obydwa pierwiastki stanowią jeden z elementów enzymów bariery antyoksydacyjnej organizmu. Cynk stanowi miejsce aktywne dysmutazy ponadtlenkowej oraz peroksydazy glutationowej. Ich zadaniem jest neutralizacja wolnych rodników a także zmniejszanie stresu oksydacyjnego w tkankach. Ponadto cynk niezbędny jest do prawidłowej pracy elementów układu odpornościowego.

W 2012 roku opublikowano wyniki badań Blass i wsp. polegających na suplementacji doustnej kwasu askorbinowego, α-tokoferolu, cynku, selenu i β-karotenu oraz glutaminy u pacjentów z trudno gojącymi się ranami. W badaniu tym dowiedziono, że rany pacjentów suplementujących dodatkowe substancje w porównaniu z placebo goiły się znacznie szybciej (35±22 dni w porównaniu z 70±35 dni z grupą przyjmującą placebo.

Zalecenia żywieniowe u chorych z gojącymi się ranami

Odpowiednie wsparcie żywienia chorego z ranami w trakcie gojenia powinno być obecnie podstawą prowadzonej terapii. Niedożywieni chorzy narażani są na opóźnienia w gojeniu ran, a w skrajnych przypadkach regeneracja tkanek może zostać całkowicie zablokowana. Obowiązkowa w Polsce ocena stanu odżywienia powinna być wykonywana za pomocą skali Nutritional Risk Screening 2002 (NRS 2002) lub Subjective Global Assessment (SGA) zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z 15 września 2011 roku. Aby ułatwić decyzję o podjęciu interwencji żywieniowej, Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (European Society for Clinical Nutrition and Metabolism, ESPEN) określiło wskazania do leczenia żywieniowego. Podstawową interwencją powinna być dobrze zbilansowana dieta doustna prowadzona pod kontrolą dietetyka. W sytuacji, gdy optymalne żywienie doustne nie jest możliwe, zaleca się wzbogacenie diety pacjenta o 2–3 doustne suplementy pokarmowe dziennie. Powinny to być preparaty wysokobiałkowe oraz wzbogacone o substancje poprawiające funkcjonowanie układu odpornościowego. Preparaty powinny zawierać składniki, które stymulują procesy gojenia, takie jak na przykład arginina, cynk, antyoksydanty oraz witamina C. Lekarze polecają je zarówno u chorych w trakcie procesu gojenia, jak i u chorych narażonych na powstawanie odleżyn.

Wskazania do podjęcia interwencji żywieniowej

1.Jest to obecne lub zagrażające niedożywienie.

2.Spodziewany brak możliwości prowadzenia diety doustnej przez około 7 dni.

3.Brak możliwości utrzymania dziennego spożycia pokarmów powyżej 60% zalecanej normy przez około 10 dni.

4.Brak możliwości włączenia diety doustnej pokrywającej 100% zapotrzebowania w ciągu 3 dni u chorego hospitalizowanego na oddziale intensywnej terapii.

Jeśli żywienie drogą przewodu pokarmowego nie jest możliwe lub nie wystarcza, należy włączyć żywienie drogą pozajelitową jako żywienie uzupełniające. Jeśli drogą dojelitową nie można zapewnić minimum 60% wyliczonego zapotrzebowania białkowo-kalorycznego, należy przejść na całkowite żywienie pozajelitowe. Leczenie żywieniowe powinno pokrywać dzienne zapotrzebowanie kaloryczne – 30–35 kcal/kg masy ciała na dobę oraz zapotrzebowanie białkowe – 1,25–1,5 g/kg masy ciała na dobę. Chorzy z ranami przewlekłymi powinni otrzymywać zwiększoną liczbę kalorii (35–40 kcal/kg masy ciała na dobę) oraz białka (1,5–2,0 g/kg masy ciała na dobę).

Źródła:

https://posilkiwchorobie.pl/gojenie-ran/arginina-a-gojenie-ran-posilki-w-chorobie

Apteka Szpitalna magazyn nr 9

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

logo