REKLAMA
REKLAMA

Zakażenie Clostridium difficile

Bakteria, która odpowiedzialna jest za znaczny odsetek biegunek wśród pacjentów szpitalnych. Intensywna antybiotykoterapia sprzyja uszkodzeniu flory jelitowej, co w konsekwencji stanowi idealne środowisko rozwoju bakterii.
Clostridium difficile jako przyczyna zakażeń szpitalnych

Clostridium difficile jest bezwzględnie beztlenową laseczką. W środowisku występuje powszechnie. U niektórych pacjentów występuje jako składowa flory bakteryjnej. Przy zachowaniu odpowiednich warunków powoduje zapalenie jelita grubego. Do zakażenia najczęściej dochodzi w szpitalach, domach opieki czy hospicjach. Istnieje wiele opublikowanych rekomendacji dotyczących postępowania z zakażonym pacjentem. Narodowy Program Ochrony Antybiotyków obejmuje zasady farmakoterapii zakażenia bakteryjnego. Według danych w Polsce w roku 2017 zanotowano zachorowalność na poziomie 30,4 na 100.000 mieszkańców.

Objawy i przyczyny zakażenia

Choroba dotyczy przewodu pokarmowego, zazwyczaj jelita grubego. Dlatego też większość objawów pochodzi właśnie ze strony układu pokarmowego. Występują one już kilka dni od momentu zakażenia. Zakażenie bakterią Clostrium difficile objawia się najczęściej wodnistą biegunką bez krwi. Pacjenci w stanie cięższym skarżą się także na gorączkę, wzdęcia czy bóle brzucha. Biegunka przyczynia się do wystąpienia objawów odwodnienia. Objawy te towarzyszą zapaleniu jelit. Jest to najcięższa postać zakażenia. W takiej sytuacji może dojść do sepsy, perforacji jelit a w konsekwencji do zagrożenia życia pacjenta.

Długotrwała antybiotykoterapia powoduje rozwój zakażenia. Przy leczeniu szpitalnym ryzyko zakażenia zwiększa się. Farmakoterapia w szpitalach opiera się na antybiotykach o szerokim spektrum działania. Powoduje to zniszczenie naturalnej flory bakteryjnej jelita. Wyjałowione jelito staje się idealnym środowiskiem dla namnażania się laseczek bakterii. Osoba zakażona wraz z kałem wydala przetrwalniki bakterii, dlatego niewłaściwa higiena może przyczynić się do rozwoju choroby.

REKLAMA
REKLAMA

Diagnostyka Clostridium difficile

Aby rozpoznać zakażenie bakteryjne u pacjenta należy pobrać i zbadać próbki kału. Badanie potwierdza obecność komórek bakteryjnych a także toksyny A oraz toksyny B, które bakteria produkuje. U niektórych chorych niezbędną diagnostyką jest kolonoskopia z pobraniem wycinków. Przesłanką do stwierdzenia zakażenia jest również zdiagnozowane wcześniej rzekomobłoniaste zapalenie jelit.

Czynniki ryzyka zakażenia

Głównym czynnikiem zwiększającym ryzyko zakażenia jest stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania. Do tej grupy należą między innymi :cefalosporyny II i III generacji, fluorochinolony, czy klindamycyna, amoksycylina z kwasem klawulanowym. Zacznie rzadziej za chorobę odpowiadają na przykład : ampicylina, amoksycylina czy makrolidy a także kotrimoksazol oraz karbapenemy. Istnieją szpitale, w których epidemiczne ryzyko zakażenia jest wyższe. W takim przypadku chorobę wywołać może nawet jednokrotne podanie pacjentowi antybiotyku w procedurze okołooperacyjnej. Długotrwały pobyt pacjenta w szpitalu, szczególnie na oddziale intensywnej opieki zwiększa ryzyko zakażenia. Do tych czynników zaliczyć można także podeszły wiek pacjenta, występowanie nieswoistego zapalenia jelit czy jednoczesne występowanie ciężkich chorób ogólnoustrojowych. Ponadto pacjenci unieruchomieni są bardziej narażeni na zakażenie Clostridium difficile.

Leczenie zakażenia Clostridium difficile

Łagodne przypadki zakażenia często wymagają jedynie odstawienia antybiotyku. Jednak w przypadku ciężkiego przebiegu proces leczenia należy rozpocząć od natychmiastowego odstawienia dotychczas stosowanych antybiotyków. Jednocześnie rekomenduje się wprowadzenie antybiotykoterapii celowanej. W początkowej fazie leczenia zaleca się zastosowanie doustne wankomycyny, w dawce 125mg 4 razy dziennie lub fosfomycyny w dawce 200mg 2 razy dziennie. Jeżeli w ciągu 48h nie nastąpi poprawa stanu klinicznego pacjenta należy zwiększyć dawkę wankomycyny do 500mg co 6h.Ponadto rekomenduje się włączenie do terapii metronidazolu w dawce 500mg 3 razy dziennie przez okres 10 dni. W przypadku braku skuteczności leczenia istnieją inne opcje terapeutyczne. Należą do nich między innymi : kwas fusydowy, teikoplanina, rifaksimina oraz nitazoksanid czy bacytracyna. Ważne jest jednak to, że kwas fusydowy wykazuje mniejszą skuteczność niż doustny metronidazol czy wankomycyna.

Źródła:

https://gastroenterologia-praktyczna.pl/a464/Wytyczne-2013-ESCMID-dotyczace-leczenia-infekcji-Clostridum-difficile.html/

http://antybiotyki.edu.pl/

http://www.cdifficile.pl/pl/dla-lekarzy-i-pielegniarek/wytyczne-postepowania-w-przypadku-zakazen-c-difficile

REKLAMA
REKLAMA
logo